วันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๕๕๒

๑๑.๐๐ - ๑๒.๐๐ น.- ลงทะเบียน

๑๒.๐๐ - ๑๓.๐๐ น.- รับประทานอาหารเที่ยง

๑๓.๐๐ _ ๑๓.๑๐ น.- แนะนำผู้เข้าร่วมสัมมนา/เป้าหมายของการสัมมนา

๑๓.๑๐ - ๑๓.๓๐ น. - เปิดการสัมมนา โดยคุณหญิงสุพัตรา มาศดิตถ์ ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี

๑๓.๓๐ - ๑๕.๓๐ น.- อภิปราย “ทิศทางการพัฒนาสื่อชุมชน”

นายสมชาย แสวงการ สมาชิกวุฒิสภา ประธานกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนฯ

ดร.เอื้อจิต วิโรจน์ไตรรัตน์ ประธานสถาบันพัฒนาสื่อภาคประชาชน

พันเอก ดร.นที ศุกุลรัตน์ ประธานคณะทำงานกิจการวิทยุกระจายเสียงชุมชน (กทช.) ผู้แทนเครือข่ายสื่อชุมชน
คุณปาฎิหารย์ บุญรัตน์ ผู้แทนเครือข่ายวิทยุชุมชนภาคใต้
คุณธัมมสัญญ์ อุ่มเอิบ ประธานคณะทำงานสื่อชุมชนแห่งชาติ
ดำเนินการอภิปรายโดยคุณวิภาศศิ ช้างทอง

๑๕.๓๐ - ๑๕.๔๕ น.- อาหารว่าง

๑๕.๔๕ - ๑๘.๐๐ น.- ประชุมกลุ่มย่อย (๒ เรื่อง)

กลุ่มย่อยวิทยุชุมชน
แนวทางการพัฒนาและเชื่อมโยงสื่อชุมชน เพื่อการฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่น

๑๘.๐๐ - ๑๙.๐๐ น.- รับประทานอาหารเย็น

๑๙.๐๐ - ๒๐.๐๐ น.- นำเสนอกลุ่มย่อย


วันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๒

๐๗.๐๐ - ๐๘.๓๐ น.- รับประทานอาหารเช้า

๐๘.๘๐ - ๑๑.๐๐ น.- ประชุมกลุ่มย่อย ( ๒ เรื่อง)

ข้อเสนอต่อรัฐบาลในการสนับสนุนวิทยุชุมชนและการปฏิรูปสื่อ
ยุทธศาสตร์การพัฒนาสื่อชุมชน (มีอาหารว่างระหว่างประชุม)

๑๑.๐๐ - ๑๑.๓๐ น.- ผู้นำชุมชนนำเสนอ

ข้อเสนอต่อรัฐบาลในการสนับสนุนวิทยุชุมชนและการปฏิรูปสื่อ
ยุทธศาสตร์การพัฒนาสื่อชุมชน

๑๑.๓๐ - ๑๒.๐๐ น.- นโยบายของรัฐบาลในการสนับสนุนวิทยุชุมชน และการปฏิรูปสื่อ
ปิดการสัมมนาโดย รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี คุณสาทิตย์ วงศ์หนองเตย

1.มองอดีต
ในอดีตเราเคยมีการสื่อสารของชุมชนอยู่แล้ว เช่น การคุยต่อกันจากคนหนึ่งไปอีกคนหนึ่งมันเป็นธรรมชาติ
ของการอยู่ร่วมกัน ตั้งแต่โบราณมา มีความพยายามที่จะสื่อสารถึงกันอยู่แล้ว มีความคิดที่จะสื่อสารถึงกัน
เช่น การพูดคุยกัน การบอกเล่า นกพิราบสื่อสาร สัญญาณควันไฟ ธงบอกสัญญาณ จากนั้นเมื่อมนุษย์พัฒนา
เทคโนโลยีก็ใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย แต่ก็เป็นข้อจำกัดที่สื่อสารทางเดียว

2. ผลกระทบ/ปัญหา
"เราทนไม่ไหวอีกแล้วที่จะตกอยู่ในความเหลวแหลกและยุ่งเหยิงของระบบการสื่อสารที่ขาดนโยบายและการ
วางแผนร่วมกัน เราไม่มีเวลาอีกแล้ว การสื่อสารกำลังกลายเป็นเครื่องมือของการข่มขวัญ มากกว่าที่จะเป็น
เครื่องมือของความเข้าใจ เราต้องลงมือแก้ไขปัญหาตั้งแต่บัดนี้"
กว่า 20 ปีที่ผ่านมา ปัญญาชนและนักสื่อสารมวลชนเรียกร้องเสรีภาพของสื่อวิทยุและโทรทัศน์ปลอดจากการ
ควบคุมและการครอบงำจากรัฐและกลุ่มทุน ทว่าการเริ่มต้นปฏิรูปสื่ออย่างเป็นทางการเพิ่งเกิดขึ้นได้ในช่วงไม่
กี่ปีที่ผ่านมา และดูเหมือนว่าจะเพียงการต่อสู้ของวาทกรรมการปฏิรูปสื่อมากกว่าที่จะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลง
ในเชิงนโยบายอย่างแท้จริง อีกทั้งการปฏิรูปยังก้าวตามไม่ทันกับเวลาที่นำพาปัญหาใหม่และใหญ่มาอย่างต่อเนื่อง
จากอดีตจนถึงปัจจุบัน สื่อวิทยุและโทรทัศน์ยังคงได้รับการวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นเครื่องมือของการมอมเมา
สร้างมายาคติ กระตุ้นการบริโภคและไม่รับผิดชอบต่อสังคมอย่างที่ควรเป็น ตามปรัชญาของสื่อสารมวลชนที่ควร
เกิดมาเพื่อเป็นสายใยของสังคมชน ที่ต้องช่วยสร้างการสื่อสารเพื่อลดช่องว่างและสร้างความเข้าใจระหว่างกลุ่ม
ต่าง ๆ ในสังคม

3. การแก้ปัญหา
การส่งสัญญาณใหม่ของชุมชนที่เกิดจากกระบวนคิดของแต่ละคน เพื่อเสนอทิศทาง แนวทาง การประสาน
เชื่อมต่อ สร้างเครือข่าย โดยมีเป้าหมายที่จะสื่อสารทั้ง 2 ทิศทาง คือทั้งผู้รับสาร และผู้ส่งสาร จนนำไปสู่
"การปฏิรูปสื่อ" ขึ้น สู่การจัดระบบโครงสร้างและการดำเนินงาน เกิดองค์ความรู้ต่างๆ อย่างหลากหลาย
เมื่อมองโดยรวมแล้ว หัวใจสำคัญของการปฏิรูปสื่อ คือ การสร้างระบบสื่อในรูปแบบใหม่ 2 กลุ่ม คือ
1. สื่อสาธารณะและสื่อชุมชน เพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้กับภาคประชาชนได้รับข่าวสารที่อยู่ภาใต้การควบคุม
ของรัฐ
2. สร้างกลไกตรวจสอบโดยภาคประชาชน

4. สื่อมีกี่ประเภท
จากการที่ได้หารือกันทำให้เราสามารถแบ่งสื่อชุมชนออกเป็น 4 ประเภทหลัก คือ
1. สื่อวิทยุชุมชน
2. สื่ออินเตอร์เน็ต
3. สื่อหนังสือพิมพ์
4. สื่อวัฒนธรรม

5.การเชื่อมโยงของสื่อทั้ง 4 ประเภทเข้าด้วยกัน
เนื่องจากสื่อแต่ละประเภทก็มีข้อจำกัดในการรายงาน เช่น
1. สื่อวิทยุชุมชน รายงานได้วงจำกัดในรัศมีที่คลื่นไปดึง
2. สื่ออินเตอร์เน็ต เทคโนโลยียังเข้าถึงประชาชนไม่มาก
3. สื่อหนังสือพิมพ์ มีต้นทุนการผลิตสูง รายงานได้ในขอบเขตจำกัด
4. สื่อวัฒนธรรม สามารถนำเสนอได้เฉพาะกลุ่มเท่านั้น

ทั้งหมดคือข้อจำกัดแต่ก็ได้ข้อดีของแต่ละสื่อมาใช้เชื่อมโยงใส่กัน เช่น
1. สื่อวิทยุชุมชน รายงานข่าวได้รวดเร็ว สามารถรายงานสู่ประชาชนได้จำนวนมากต่อการายงาน 1 ครั้ง
2. สื่ออินเตอร์เน็ต สามารถรายงานได้กว้างไกล ทั่วโลก รวดเร็ว ชัดเจน โต้ตอบได้
3. สื่อหนังสือพิมพ์ สามารถรายงานได้ตลอดเวลาหรือเมื่อต้องการอ่าน จับต้องง่าย
4. สื่อวัฒนธรรม มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะสามารถเรียกความสนใจได้ดีและเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชน

6. สามารถสื่อสารได้ 2 ทาง
จากการที่เป็นฝ่ายรับมานาน เมื่อได้รับโอกาสเป็นฝ่ายส่งโดยใช้สื่อทั้ง 4 ประเภทขั้นต้น ทำให้ภาคประชาชน
สามารถรายงาน การพัฒนาการพร้อมชุมชน การศึกษาวัฒนธรรม ตลอดจนการดำรงชีวิตออกสู่สาธารณเพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนในระหว่างกลุ่มของภาคประชาชนเองก่อนแล้ว
ขยับไปสู่การรายงานข้ามภูมิภาคหรือายงานในระดับประเทศ

7. ความเชื่อถือ/ศรัทธา สื่อชุมชน
ตามที่ภาคประชาชนได้รับข่าวสารทางเดียวมานาน ทำให้เกิดคำถามหรือข้อสงสัยว่าข้อมูลข่าวสารที่ได้รับนั้น
ถูกต้องเป็นประโยชน์ ส่งเสริมความดีงามของสังคมหรือไม่ จึงเป็นเหตุผลไปถึงความเชื่อถือ จึงทำให้ภาคประชาชนเริ่มตรวจสอบและค้นหาความถูกต้องชัดเจนของข้อมูลข่าวสารแต่ถ้าได้รับการสนอง
ตอบจากฝ่ายส่งสารก็จะสามารถตอบข้อสงสัย หรือสร้างความเชื่อถือในข่าวสารนั้นได้ แต่ถ้าไม่ได้รับการสนองตอบก็ทำให้ความเชื่อถือของข่าวสารนั้นลดความน่าเชื่อถือลง

8. ไดอะแกรม

ธัมมสัญญ์ อุ่มเอิบ
รายงาน 07/03/52